Nakon današnje smrti pravosnažno osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića, na velikom broju medija u entitetu RS, uključujući i javni servis RTRS, emitiraju se posebni i otvoreni programi posvećeni njegovom životu, ratnoj ulozi i smrti.
U dijelu tih sadržaja Mladić se često predstavlja afirmativno, kao heroj i vojskovođa, dok se njegove pravosnažne osude i sudski utvrđene činjenice o počinjenim zločinima zanemaruju, relativiziraju ili se o njima govori na način potpuno suprotan činjenicama utvrđenim pred međunarodnim sudovima.
Ratko Mladić nije tek kontroverzna historijska ili vojna ličnost čija uloga zavisi od političke interpretacije. Riječ je o pravosnažno osuđenom ratnom zločincu, presuđenom između ostalog i za genocid, jedini počinjen na tlu Evrope nakon drugog svjetskog rata,
Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične sudove 8. juna 2021. potvrdio je presudu kojom je Mladić osuđen na doživotni zatvor za genocid u Srebrenici, zločine protiv čovječnosti te kršenja zakona i običaja ratovanja. Među djelima za koja je pravosnažno osuđen su progon, istrebljivanje, ubistva, deportacije, prisilno premještanje, terorisanje stanovništva Sarajeva, protivpravni napadi na civile i uzimanje talaca.
Upravo zbog toga način na koji se o Mladiću govori nakon njegove smrti otvara i ozbiljno pravno pitanje.
Dopunama Krivičnog zakona Bosne i Hercegovine iz 2021. godine uvedene su odredbe kojima je regulisano javno odobravanje, poricanje, grubo umanjivanje ili pokušaj opravdavanja pravosnažno utvrđenih zločina genocida, zločina protiv čovječnosti i ratnih zločina, pod zakonom propisanim uslovima.
Posebno je regulisano i veličanje osoba pravosnažno osuđenih za genocid, zločine protiv čovječnosti ili ratne zločine. Zakon se primjenjuje na teritoriji cijele Bosne i Hercegovine, pa činjenica da se određeni sadržaj emituje iz entiteta RS ne stavlja ga izvan domašaja državnog krivičnog zakonodavstva.
To je posebno značajno kada je riječ o javnom servisu koji se finansira javnim novcem i koji ima znatno veću odgovornost prema javnosti od privatnih pojedinaca i njihovih objava na društvenim mrežama.
Smrt Ratka Mladića ne mijenja činjenice utvrđene pravosnažnom presudom niti njegov pravni status osuđenog ratnog zločinca.
Zbog toga se nameće pitanje hoće li Tužilaštvo Bosne i Hercegovine analizirati sadržaje koji se trenutno emituju na RTRS-u i drugim medijima u entitetu RS i utvrditi postoje li u pojedinim izjavama i programskim sadržajima elementi krivičnih djela propisanih članom 145a Krivičnog zakona BiH.
Mediji imaju pravo i obavezu izvještavati o smrti Ratka Mladića, reakcijama i njegovoj ulozi tokom rata, ali pravosnažno utvrđene činjenice o genocidu i drugim zločinima nisu stvar političkog ili uredničkog mišljenja.
Granica između izvještavanja o smrti pravosnažno osuđenog ratnog zločinca i njegovog veličanja mora biti jasna.
