Na stambenoj zgradi u Istočnom Novom Sarajevu, u neposrednoj blizini parka Gavrila Principa, oslikan je mural posvećen događajima koji se predstavljaju kao „egzodus sarajevskih Srba“ od 1992. do 1996. godine. Posebnu pažnju izaziva lik pravoslavnog sveštenika Vojislava Voje Čarkića, poznatog kao „pop Žućo“, koji zauzima centralno mjesto na muralu.
Čarkić je tokom rata u Bosni i Hercegovini bio pravoslavni sveštenik, a u maju 1993. godine na Romaniji mu je Vojislav Šešelj dodijelio titulu četničkog vojvode. Bio je povezan s Vojskom Republike Srpske tokom opsade Sarajeva, zbog čega je njegovo predstavljanje na javnom prostoru otvorena provokacija za mnog građane Bosne i Hercegovine.
Tokom opsade Sarajeva, koja je trajala od 1992. do 1995. godine, grad je bio izložen dugotrajnom granatiranju i snajperskom djelovanju. Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju utvrdio je odgovornost visokih vojnih i političkih zvaničnika entiteta RS za kampanju terora nad civilnim stanovništvom Sarajeva.
Kontroverze zbog predstavljanja ratne prošlosti
Mural je povezan s događajima iz perioda nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma, kada je veliki broj Srba napustio sarajevska naselja koja su, prema mirovnom sporazumu, reintegrisana u Federaciju Bosne i Hercegovine.
Odlazak stanovništva početkom 1996. godine i danas je predmet različitih političkih i historijskih tumačenja. Dok se u političkom diskursu entiteta RS ti događaji uglavnom predstavljaju kao egzodus, u zabilježenim medijskim sadržajima i dokumentima naglašava se uloga tadašnjeg rukovodstva SDS-a, koje je podsticalo odlazak stanovništva i širilo strah od života u reintegrisanim dijelovima Sarajeva.
U tom periodu zabilježeni su i slučajevi paljenja objekata, uništavanja imovine te pritisaka na stanovnike koji su razmatrali ostanak u svojim domovima.
Posebno kontroverznim smatra se povezivanje tih događaja s likom Čarkića, kojem je tokom rata dodijeljena titula četničkog vojvode.
Mural ponovo otvara pitanje odnosa prema ratnoj prošlosti
Nakon završetka rata Čarkić je živio na području Istočnog Sarajeva. Njegovo pojavljivanje u Sarajevu u oktobru 2021. godine, tokom posjete patrijarha Srpske pravoslavne crkve Porfirija, također je izazvalo negativne reakcije dijela javnosti.
Oslikavanje novog murala ponovo otvara pitanje načina na koji se ratni događaji i ličnosti iz perioda 1992–1995. godine predstavljaju u javnom prostoru Bosne i Hercegovine.
