Građane Evropske unije od 1. jula očekuju nova pravila za online kupovinu robe iz zemalja van EU, a najveći udar osjetit će korisnici platformi poput Temua, Sheina, AliExpressa i drugih sličnih trgovina.
Vijeće Evropske unije usvojilo je odluku prema kojoj će se na male pošiljke vrijednosti do 150 eura, koje stižu iz zemalja izvan EU, početi naplaćivati posebna carinska naknada od tri eura. Mjera stupa na snagu 1. jula 2026. godine i predstavlja dio šire reforme evropskog carinskog sistema.
Do sada su pošiljke manje vrijednosti uglavnom ulazile u EU bez carine, što je omogućilo nagli rast popularnosti kineskih platformi za online trgovinu. Evropske institucije smatraju da su domaći trgovci zbog toga bili u nepovoljnom položaju, dok su carinske službe bile suočene s ogromnim brojem paketa koje je bilo teško kontrolisati.
Prema podacima Evropske komisije, tokom 2024. godine u Evropsku uniju stiglo je čak 4,6 milijardi pošiljki male vrijednosti, što je prosječno oko 12 miliona paketa dnevno. Većina njih dolazila je iz Kine.
Posebnu pažnju izazvala je činjenica da se nova naknada ne obračunava nužno po paketu, već prema kategorijama proizvoda koje se nalaze unutar pošiljke. Tako bi kupac koji u jednom paketu naruči, primjerice, majicu, maskicu za telefon i kabl mogao platiti više od osnovna tri eura, jer se radi o različitim vrstama robe.
Nova pravila primjenjivat će se privremeno, najmanje do 2028. godine, kada bi Evropska unija trebala uvesti potpuno novi digitalni carinski sistem.
Iako Bosna i Hercegovina nije članica Evropske unije, promjene bi mogle uticati na građane koji koriste adrese u zemljama EU za dostavu robe, kao i na online trgovce koji posluju na evropskom tržištu. Stručnjaci procjenjuju da bi nove mjere mogle dovesti do rasta cijena kupovine putem popularnih platformi, ali i smanjenja broja jeftinih pošiljki koje svakodnevno ulaze na tržište Evropske unije.
