Sve veći broj građana Bosne i Hercegovine posljednjih mjeseci ostaje bez međunarodnih pošiljki koje sadrže dodatke prehrani poput omega-3 kapsula, proteina, kolagena i drugih suplemenata, nakon što su nadležne institucije pooštrile primjenu pravila za unos proizvoda životinjskog porijekla u zemlju.
Pošiljke koje godinama ranije nisu predstavljale problem sada se vraćaju pošiljaocima ili uništavaju, uz obrazloženje da podliježu veterinarsko-zdravstvenim kontrolama i posebnim pravilima za uvoz robe životinjskog porijekla.
Ovakva praksa izazvala je brojne reakcije građana, posebno roditelja, starijih osoba i hroničnih bolesnika koji dodatke prehrani koriste kao dio preporučene terapije ili preventive. Mnogi ističu da su proizvode iz inostranstva naručivali zbog znatno nižih cijena, jer isti suplementi u domaćim apotekama često koštaju nekoliko puta više.
Iz BH Pošte potvrdili su da je u posljednje vrijeme povećan broj pošiljki koje sadrže proizvode životinjskog porijekla, među kojima su najčešće proteinski preparati, omega-3 kapsule na bazi ribljeg ulja, kolagen i kolagenski peptidi.
Navode da takvi proizvodi podliježu posebnim pravilima definisanim važećim pravilnicima, uključujući ograničenja u vezi sa količinom i zemljom porijekla proizvoda.
„Ukoliko pošiljke ne ispunjavaju propisane uslove u skladu sa važećim zakonskim i podzakonskim aktima za unos u carinsko područje Bosne i Hercegovine, iste se vraćaju operateru poštanskog prometa ili uništavaju“, saopćeno je iz BH Pošte.
Pitanje vraćanja pošiljki stiglo je i do Parlamenta Federacije BiH, nakon što je zastupnik Admir Čavalić zatražio zvanično pojašnjenje od nadležnih institucija.
Iz Veterinarskog ureda Bosne i Hercegovine potvrđeno je da se zabrane zasnivaju na Pravilniku o kontrolama i uslovima unošenja ličnih pošiljaka proizvoda životinjskog porijekla u BiH.
Navode da se klasifikacija dodataka prehrani koji sadrže sastojke životinjskog porijekla vrši na osnovu propisa i procjene mogućeg rizika po zdravlje ljudi i životinja.
Ipak, dio stručne javnosti smatra da tretiranje omega-3 kapsula i sličnih suplemenata na isti način kao sirovog mesa ili neprerađenih proizvoda nema dovoljno naučnog opravdanja. Ističu da se riblje ulje i slični sastojci u suplementima podvrgavaju višestrukim procesima prerade, filtracije i termičke obrade kojima se uklanjaju potencijalni biološki rizici.
Poseban problem za građane predstavljaju cijene na domaćem tržištu. Na međunarodnim platformama suplementi često koštaju tri do pet puta manje nego u BiH, zbog čega su ih mnogi godinama naručivali iz inostranstva.
Iz Veterinarskog ureda BiH navode da se domaći pravilnik poziva na određene uredbe Evropske unije, ali građani upozoravaju da praksa u EU nije identična. Dok Evropska unija ograničava unos pojedinih proizvoda iz trećih zemalja, suplementi poput omega-3 kapsula unutar evropskog tržišta uglavnom se normalno prodaju putem interneta.
Prema podacima Veterinarskog ureda BiH, tokom 2025. godine i u prva tri mjeseca 2026. godine evidentirano je ukupno 30 vraćenih i oduzetih pošiljki. Među njima je bilo 447,8 kilograma mesa, 204 litra mlijeka, 12,4 kilograma mliječnih proizvoda i 115 kilograma proizvoda ribarstva, dok nije precizirano koliko se pošiljki odnosilo upravo na dodatke prehrani.
Iz Veterinarskog ureda potvrdili su i da su planirane izmjene pravilnika kako bi se propisi dodatno uskladili sa direktivama Evropske unije, ali za sada nije poznato da li će nove izmjene omogućiti jednostavniji uvoz dodataka prehrani za lične potrebe.