Plan vlasti u Republici Srpskoj da kroz novo javno preduzeće preuzmu i objedine upravljanje telekomunikacionom infrastrukturom, uključujući antene i releje, otvorio je ozbiljna pitanja ustavnih nadležnosti i mogućeg sukoba sa zakonodavstvom Bosne i Hercegovine.
Najavu je iznio predsjednik Saveza nezavisnih socijaldemokrata Milorad Dodik, poručivši da bi vlasti u Republici Srpskoj trebale razmotriti formiranje javnog preduzeća koje bi upravljalo antenama i relejima na teritoriji tog entiteta. Kao cilj naveo je uspostavljanje kontrole nad infrastrukturom i jačanje, kako je rekao, digitalnog suvereniteta Republike Srpske.
Takva ideja odmah je izazvala reakcije stručne javnosti, koja upozorava da bi uspostavljanje posebnog sistema upravljanja moglo biti u suprotnosti sa Ustavom Bosne i Hercegovine i postojećim državnim regulatornim okvirom.
Profesor ustavnog prava Davor Trlin ocijenio je za Radio Slobodna Evropa da bi centralizacija kontrole nad relejima i antenama, uz eventualni uticaj na frekvencije i dozvole, praktično značila uspostavljanje paralelnog regulatornog sistema.
Prema Ustavu Bosne i Hercegovine, oblast komunikacija, kao i uspostavljanje i funkcionisanje zajedničkih i međunarodnih komunikacijskih sredstava, spadaju u nadležnost države. Tu oblast reguliše Regulatorna agencija za komunikacije, u skladu sa Zakonom o komunikacijama Bosne i Hercegovine iz 2003. godine.
Iako je još krajem devedesetih i početkom dvijehiljaditih, kroz odluke visokog predstavnika i kasnije zakonske akte, bilo predviđeno jedinstveno upravljanje signalnom infrastrukturom na državnom nivou, taj sistem nikada nije u potpunosti zaživio.
U praksi, pravo korištenja releja i infrastrukture za emitovanje programa na teritoriji Bosne i Hercegovine imaju medijske kuće koje posjeduju dozvole Regulatorne agencije za komunikacije. Infrastrukturom za emitovanje u Federaciji Bosne i Hercegovine upravlja Radio-televizija Bosne i Hercegovine, dok tu funkciju u Republici Srpskoj obavlja Radio-televizija Republike Srpske. Procjene govore da se na području Republike Srpske nalazi oko 80 relejnih lokacija.
Radio Slobodna Evropa navodi da RTRS nije odgovorio na upite o najavama formiranja novog preduzeća, niti o broju releja i troškovima njihovog održavanja. Odgovor nije stigao ni iz Vlade Republike Srpske, kojoj su upućena pitanja o eventualnom nacrtu zakona i modelu osnivanja takvog preduzeća.
Ideja o centralizovanom upravljanju komunikacijskom infrastrukturom u Bosni i Hercegovini nije nova. Još 1999. godine tadašnji visoki predstavnik Carlos Westendorp naložio je uspostavljanje državne korporacije za upravljanje prenosnim kapacitetima. Godinu kasnije njegov nasljednik Wolfgang Petritsch donio je odluku o restrukturiranju RTV sistema, kojom je bila predviđena privremena korporacija za prenos programa, kao i uspostavljanje trajnog modela upravljanja infrastrukturom.
Kasnije je Zakonom o javnom RTV sistemu Bosne i Hercegovine iz 2005. godine predviđeno postojanje četiri stuba javnog emitovanja, BHRT-a, FTV-a, RTRS-a i Korporacije javnih RTV sistema, koja je trebala upravljati tehničkim resursima i prenosom signala. Međutim, ta korporacija nikada nije u potpunosti uspostavljena i ostala je samo formalno predviđena institucija.
Iz Ureda visokog predstavnika do objave teksta, kako navodi Radio Slobodna Evropa, nije stigao odgovor na pitanje da li su nove najave vlasti Republike Srpske u suprotnosti sa ranijim odlukama visokih predstavnika.
Trlin upozorava da odredba o komunikacijama u Ustavu Bosne i Hercegovine nije slučajna, jer radiofrekvencijski spektar ne poznaje entitetske granice. Prema njegovim riječima, efikasno upravljanje zahtijeva jedinstven regulatorni okvir na teritoriji cijele države.
Odgovori nisu stigli ni iz Regulatorne agencije za komunikacije, dok su pojedini članovi Vijeća te agencije odbili komentarisati cijeli slučaj za medije. Na čelu RAK-a nalazi se Draško Milinović, bivši generalni direktor RTRS-a i nekadašnji savjetnik Milorada Dodika.
Bez odgovora je ostalo i državno Ministarstvo komunikacija i prometa, dok ministar Edin Forto nije odgovorio na ranije upućene poruke, javlja Radio Slobodna Evropa.
