Danas je u Tuzli održana regionalna konferencija projekta GEAR – Rodna ravnopravnost u akademiji i istraživanju, pod nazivom Rodno inkluzivni STE(A)M na Zapadnom Balkanu.
GEAR je Erasmus+ projekat koji sufinansira Evropska unija, a u kojem tri godine zajedno radi deset partnera iz Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Srbije, Slovenije i Litvanije. Univerzitet u Tuzli jedan je od četiri univerziteta Zapadnog Balkana u projektu i domaćin je ove konferencije.
“Projekat je zaista našem Univerzitetu donio značaj. Na samom početku urađena je analiza rodnog jaza na univerzitetima na Zapadnom Balkanu, a na osnovu prvih preporuka zaključili smo da je potrebno sistemski pristupiti ovom pitanju. U okviru projekta pripremljene su tri za sve nas značajne brošure: brošura o kritičkom promišljanju sa studenticama, brošura o kritičkom promišljanju sa akademskim osobljem te brošura o balansu privatnog i poslovnog života”, kazala je prorektorica za digitalizaciju Univerziteta u Tuzli, prof. dr. Nermina Hadžigrahić.
Osim toga razvijeni su i planovi rodne ravnopravnosti na četiri univerziteta, uključujući Plan rodne ravnopravnosti Univerziteta u Tuzli za period 2026–2029. godine, te formirane komisije za praćenje i provedbu ovih planova.
Na četiri univerziteta uspostavljeni su centri „Girls in Science“, a na Fakultetu elektrotehnike Univerziteta u Tuzli osnovan je Centar za podršku razvoju naučnog potencijala studentica. Kroz program poslovnog mentorstva na nivou projekta uključeno je 30 mentorica i mentora te 40 studentica, a realizovano je ukupno 95 mentorskih sesija. Na Univerzitetu u Tuzli, u saradnji s udruženjem GirlTHing, program je obuhvatio 21 mentoricu i mentora, 30 studentica i 59 mentorskih sesija.
Kako je istaknuto na konferenciji, žene čine većinu studenata na Zapadnom Balkanu, ali su i dalje znatno manje zastupljene u STEM studijima i karijerama. U BiH je, prema Global Gender Gap Reportu 2021, udio diplomiranih u STEM oblastima 16% među ženama i 28% među muškarcima. Na rukovodećim pozicijama u akademiji jaz je još veći zbog čega su ovakvi projekti izuzetno važni.
“Projekat je nastao iz potrebe da rodnu ravnopravnost u visokom obrazovanju i istraživanju povežemo sa svakodnevnim iskustvima ljudi. Sa iskustvom studentice, za koju je ova oblast još uvijek nesigurna i koja se suočava s određenim preprekama. Sa iskustvom istraživačice koja ima ideju, ali joj je potrebna podrška. Sa iskustvom kolegice koja želi učestvovati u upravljačkim strukturama institucije, kao i djevojaka i žena iz marginalizovanih grupa.”, kazala je koordinatorica projekta, prof. dr. Irena Petrušić s Univerziteta Adriatic iz Crne Gore dodavši da je upravo važno razumjeti te različite polazne pozicije i pružiti podršku, prije svega onima kojima ona nije uvijek dostupna.
U okviru projekta su pripremljeni i dokumenti javnih politika za Bosnu i Hercegovinu i Crnu Goru, dok je jedan od ključnih rezultata projekta Manifest univerziteta Zapadnog Balkana o rodno inkluzivnom STE(A)M obrazovanju, koji je svečano predstavljen i uručen na završnoj konferenciji.
Njime se univerziteti iz regije zajednički obavezuju da rodnu ravnopravnost ugrade u studije, istraživanje i upravljanje. To znači da će usvojiti planove rodne ravnopravnosti, sprječavati rodno zasnovano nasilje i uznemiravanje, pratiti podatke razvrstane po spolu i javno izvještavati o postignutim rezultatima.
Manifest je do sada potpisalo dvanaest visokoškolskih institucija iz Bosne i Hercegovine, Crne Gore i Srbije. Danas su ga u Tuzli preuzeti Univerzitet Adriatik Bar, Univerzitet u Tuzli, Univerzitet Bijeljina i Univerzitet za poslovne studije Banja Luka. Potpisnici su i: Univerzitet Crne Gore, Univerzitet Mediteran iz Crne Gore; Univerzitet Džemal Bijedić u Mostaru, Univerzitet Sinergija i Univerzitet za poslovni inženjering i menadžment iz Bosne i Hercegovine; te Univerzitet Singidunum i Visoka škola za poslovnu ekonomiju i preduzetništvo iz Srbije kojima će Manifest biti uručen naknadno.
U okviru konferencije održana je i panel diskusija pod nazivom “Rodna ravnopravnost u akademiji i istraživanju – gdje smo i šta se još treba promijeniti?” koja je okupila sagovornike i sagovorniceiz akademije, institucija i civilnog društva.
U panel diskusiji su učestvovali prof. dr. Jasmina Husanović Pehar, redovna profesorica na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Tuzli, koordinatorica Vijeća za rodnu ravnopravnost; dr. Zlatan Hrnčić iz Gender centra Vlade Federacije Bosne i Hercegovine; Jasna Zečević, direktorica Udruženja „Vive Žene“ Tuzla, prof. emerita Esmina Avdibegović, redovna profesorica u penziji sa počasnim zvanjem profesor emeritus Medicinskog fakulteta Univerziteta u Tuzli.
Panel je otvorio prostor za razmjenu iskustava i razgovor o daljnjim koracima potrebnim za stvaranje ravnopravnijeg i inkluzivnijeg okruženja u visokom obrazovanju i istraživanju.
