Sankcije Miloradu Dodiku trebale bi biti ponovo uvedene, navodi se u novom izvještaju demokratske manjine Pododbora za Evropu Odbora za vanjske poslove Predstavničkog doma Kongresa SAD, u kojem se oštro kritikuje politika administracije predsjednika Donalda Trumpa prema Bosni i Hercegovini.
Izvještaj pod nazivom „Pay for Play in the Balkans“ objavljen je 15. septembra, a pripremio ga je demokratski kongresmen Bill Keating, vodeći član manjine u Pododboru za Evropu. Dokument nije zajednički, dvostranački stav Odbora, već izvještaj demokratskih članova, koji najavljuju pojačan nadzor nad politikom administracije prema BiH ukoliko osvoje većinu u Kongresu.
U dokumentu se tvrdi da su dvije odluke Trumpove administracije posebno naštetile dugogodišnjoj američkoj politici prema BiH, ukidanje sankcija Miloradu Dodiku, njegovoj porodici i saradnicima u oktobru 2025. godine te podrška kompaniji AAFS Infrastructure and Energy u projektu Južne interkonekcije. Autori izvještaja tvrde da su ti potezi oslabili američki uticaj, ugrozili stabilnost i evropski put BiH te otvorili prostor osobama povezanim s Trumpovim političkim krugom da ostvare značajnu finansijsku korist.
Traže ponovno uvođenje sankcija Miloradu Dodiku
U izvještaju se navodi da je nakon skidanja sa američke liste sankcionisanih Milorad Dodik nastavio s retorikom i političkim potezima koje autori dokumenta ocjenjuju secesionističkim i destabilizirajućim.
Demokratski članovi Pododbora smatraju da je Trumpova administracija ukidanjem sankcija izgubila važan instrument pritiska, a da zauzvrat nije ostvarila dugoročne američke interese u Bosni i Hercegovini.
Kongres je krajem 2025. godine usvojio Zakon o demokratiji i prosperitetu Zapadnog Balkana, koji predviđa sankcije osobama za koje američki predsjednik utvrdi da ugrožavaju mir, sigurnost, stabilnost ili teritorijalni integritet država Zapadnog Balkana, podrivaju demokratske institucije ili ometaju provođenje Dejtonskog mirovnog sporazuma. Autori izvještaja smatraju da Dodikovo djelovanje ispunjava kriterije iz tog zakona i zbog toga traže ponovno uvođenje sankcija Miloradu Dodiku.
U izvještaju i lobiranje za Dodika
Dokument se detaljno bavi i angažmanom američkih lobista koje su plaćale vlasti Republike Srpske. Navodi se da je firma RRB Strategies LLC bivšeg guvernera Illinoisa Roda Blagojevicha angažovana kako bi u Washingtonu lobirala za ukidanje sankcija Dodiku, promjenu odnosa prema instituciji visokog predstavnika i političke interese vlasti RS-a.
Prema podacima koje izvještaj povezuje s dokumentima američkog registra stranih agenata, Blagojevicheva firma za taj je angažman primila više od 700.000 dolara. U dokumentu se također navodi da su vlasti RS-a od početka drugog Trumpovog mandata angažovale više lobističkih firmi i za te aktivnosti izdvojile milione dolara.
Demokratski članovi Pododbora traže i da republikanska većina u Kongresu pozove zvaničnike Trumpove administracije na svjedočenje o ukidanju sankcija, projektu Južne interkonekcije i provođenju Dejtonskog sporazuma.
Od State Departmenta se traži da razmotri obustavljanje podrške AAFS-u dok se ne utvrdi može li projekat realizovati kompanija s odgovarajućim iskustvom. Evropskoj uniji preporučuje se uspostavljanje zajedničkog režima sankcija protiv aktera koji, prema njihovoj ocjeni, destabiliziraju BiH.
U izvještaju se također poziva američka administracija da sa saveznicima u Vijeću za provedbu mira radi na izboru novog visokog predstavnika te da američka politika ostane usmjerena na očuvanje Dejtonskog sporazuma, teritorijalnog integriteta i multietničkog karaktera Bosne i Hercegovine.
