U tuzlanskom naselju Irac i danas stoje ostaci stare građevine koja je decenijama bila važan dio rudarske infrastrukture, a danas je gotovo potpuno prepuštena zubu vremena.
Riječ je o objektu koji je bio povezan s jamom Moluhe, jednom od značajnih rudarskih jama na ovom području. Ulaz u jamu, koji se nalazio lijevo od same građevine, nosio je naziv „Benjamin“, po Benjaminu Kalaju, austrougarskom diplomati i predsjedniku Zemaljske vlade Bosne i Hercegovine.
Nakon Prvog svjetskog rata, 1919. godine, jama je preimenovana u Rov vojvode Stepe, dok je 1946. godine dobila naziv Ivan Marković – Irac, po kojem je i naselje Irac dobilo ime. Eksploatacija u Rudniku Moluhe završena je 1952. godine, čime je i ova lokacija izgubila svoju prvobitnu namjenu.
Foto iz Facebook grupe “Tuzla povratak u prošlost”
Prema dostupnim saznanjima, sama zgrada služila je kao tehnička priprema i projektni biro preduzeća Umel Termotehnika, te tokom decenija nakon zatvaranja rudnika imal više uloga u okviru Rudnika Kreka.
Prepoznatljiva kupola, koju neki nazivaju i zvonikom, i danas je vidljiva, a nalazi se iza današnjeg Rudarskog instituta na Ircu, kao nijemi podsjetnik na industrijsku prošlost Tuzle.
Nažalost, objekat koji se nalazi iza zgrade današnjeg Rudarskog instituta, danas je u veoma lošem stanju. Bez održavanja i zaštite, prepušten je propadanju, a njegovo stanje iz godine u godinu sve više svjedoči o odnosu prema industrijskom i rudarskom naslijeđu grada.
Iako bez funkcije, ova građevina i dalje nosi snažnu historijsku vrijednost i podsjeća na period kada je rudarstvo bilo temelj razvoja Tuzle i njenih naselja./Tuzlainfo.ba/