Evropa ulazi u predstoje\u0107u zimu sa znatno manjim zalihama prirodnog gasa nego prethodnih godina, \u0161to otvara pitanje sigurnosti snabdijevanja i mogu\u0107eg rasta cijena. Situacija je posebno zna\u010dajna za Bosnu i Hercegovinu, koja nema vlastita skladi\u0161ta prirodnog gasa i u potpunosti zavisi od uvoza ovog energenta.<\/p>\n
Prema podacima Evropske mre\u017ee operatera transportnih sistema gasa (ENTSOG), evropska podzemna skladi\u0161ta 1. oktobra bila su popunjena pribli\u017eno 72 posto, \u0161to je znatno ispod nivoa kojem Evropska unija te\u017ei pred po\u010detak zime.<\/p>\n
Iako evropski gasni sistem raspola\u017ee kapacitetima za zadovoljavanje potra\u017enje, stru\u010dnjaci upozoravaju da su potrebni stalno pra\u0107enje situacije i osiguravanje dovoljnih koli\u010dina uvoznog gasa.<\/p>\n
Dodatni pritisak stvaraju nestabilnosti na globalnom tr\u017ei\u0161tu energenata, posebno zbog sukoba na Bliskom istoku i poreme\u0107aja u isporukama te\u010dnog prirodnog gasa.<\/p>\n
Za razliku od brojnih evropskih dr\u017eava, Bosna i Hercegovina nema podzemna skladi\u0161ta u kojima bi mogla \u010duvati zna\u010dajnije koli\u010dine prirodnog gasa za slu\u010daj prekida isporuke.<\/p>\n
Prema izvje\u0161tajima Energetske zajednice, BiH je me\u0111u dr\u017eavama koje moraju osiguravati pristup rezervama gasa u inostranstvu, u koli\u010dinama koje odgovaraju najmanje 15 posto prosje\u010dne godi\u0161nje potro\u0161nje tokom prethodnih pet godina.<\/p>\n
Dodatni problem predstavlja nedovoljno razvijena gasna infrastruktura. Bosna i Hercegovina trenutno koristi jedan me\u0111unarodni ulazni pravac iz Srbije, preko kojeg se doprema prirodni gas.<\/p>\n
Gas koji koristi BiH uglavnom je ruskog porijekla, a isporu\u010duje se preko sistema Turskog toka i regionalnih transportnih gasovoda.<\/p>\n
Takva zavisnost zna\u010di da bi eventualni poreme\u0107aji u transportu ili isporuci mogli utjecati na doma\u0107e tr\u017ei\u0161te, posebno tokom zimskih mjeseci kada potro\u0161nja raste.<\/p>\n
Gra\u0111ani Federacije BiH tokom ove godine ve\u0107 su se suo\u010dili s rastom cijene prirodnog gasa na veleprodajnom tr\u017ei\u0161tu.<\/p>\n
Vlada Federacije BiH je u julu dala saglasnost na pove\u0107anje veleprodajne cijene za 14,42 posto, odnosno sa 865,40 na 990,19 KM za 1.000 standardnih kubnih metara gasa, bez PDV-a.<\/p>\n
Novo pove\u0107anje uslijedilo je nakon \u0161to je dobavlja\u010d Gazprom Export korigovao nabavnu cijenu, pozivaju\u0107i se na kretanja na svjetskom tr\u017ei\u0161tu gasa i nafte, kao i geopoliti\u010dke okolnosti.<\/p>\n
To je bilo drugo pove\u0107anje tokom godine. U aprilu je veleprodajna cijena pove\u0107ana za 4,59 posto, dok je u januaru iznosila 827,42 KM za 1.000 kubnih metara.<\/p>\n
Ove promjene ne zna\u010de automatski jednako pove\u0107anje ra\u010duna za doma\u0107instva, jer kona\u010dne cijene zavise od distributera, mre\u017enih tro\u0161kova i odluka nadle\u017enih institucija.<\/p>\n
Rast cijena na evropskom tr\u017ei\u0161tu mo\u017ee predstavljati dodatni pritisak na tro\u0161kove uvoza prirodnog gasa u Bosnu i Hercegovinu.<\/p>\n
Me\u0111utim, cijena koju pla\u0107aju doma\u0107i kupci ne zavisi neposredno od svakodnevnih promjena na evropskim berzama. Energoinvest je ranije pojasnio da se nabavna cijena gasa formira kvartalno, prema unaprijed definisanim ugovornim parametrima.<\/p>\n
To zna\u010di da se nagle promjene na me\u0111unarodnom tr\u017ei\u0161tu ne moraju odmah prenijeti na doma\u0107e ra\u010dune, ali mogu utjecati na naredne obra\u010dunske periode.<\/p>\n
Za sada nema potvr\u0111ene odluke o novom pove\u0107anju cijene prirodnog gasa za doma\u0107instva u Federaciji BiH zbog aktuelnog smanjenja evropskih zaliha.<\/p>\n
Eventualni ozbiljniji poreme\u0107aji u isporukama najprije bi otvorili pitanje kontinuiteta snabdijevanja distributivnih kompanija, industrijskih potro\u0161a\u010da i sistema grijanja koji koriste prirodni gas.<\/p>\n
Pove\u0107anje nabavne cijene moglo bi dodatno opteretiti tro\u0161kove poslovanja i grijanja, posebno u sredinama u kojima je ovaj energent jedan od glavnih izvora toplote.<\/p>\n
Ipak, ni\u017ee zalihe u evropskim skladi\u0161tima same po sebi ne zna\u010de da \u0107e do\u0107i do prekida isporuka u Bosni i Hercegovini.<\/p>\n
Va\u017ean faktor bit \u0107e vremenske prilike tokom zime, jer du\u017ei periodi izrazito niskih temperatura pove\u0107avaju potro\u0161nju, a samim tim i pritisak na transportnu infrastrukturu.<\/p>\n
Dugoro\u010dnu sigurnost snabdijevanja BiH mogla bi pove\u0107ati izgradnja novih gasnih interkonekcija, me\u0111u kojima je i Ju\u017ena interkonekcija s Hrvatskom, zami\u0161ljena kao alternativni pravac nabavke prirodnog gasa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Evropa ulazi u predstoje\u0107u zimu sa znatno manjim zalihama prirodnog gasa nego prethodnih godina, \u0161to otvara pitanje sigurnosti snabdijevanja i mogu\u0107eg rasta cijena. Situacija je posebno zna\u010dajna za Bosnu i Hercegovinu, koja nema vlastita skladi\u0161ta prirodnog gasa i u potpunosti zavisi od uvoza ovog energenta. Prema podacima Evropske mre\u017ee operatera transportnih sistema gasa (ENTSOG), evropska […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":296408,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lupon_ads_off":"","_lupon_off_positions":"","footnotes":""},"categories":[291,304],"tags":[3190,3317,1866],"class_list":["post-318588","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bosna-i-hercegovina","category-istaknuto","tag-gas","tag-plin","tag-poskupljenje"],"yoast_head":"\n