Dan pobjede nad fašizmom obilježava se 9. maja kao jedan od najvažnijih datuma u savremenoj historiji Evrope, u znak sjećanja na kapitulaciju nacističke Njemačke 1945. godine i kraj Drugog svjetskog rata na evropskom tlu.
Ovaj datum nije samo podsjetnik na vojnu pobjedu nad jednim od najmračnijih ideoloških projekata u historiji čovječanstva, nego i na ogromnu cijenu koja je plaćena u borbi protiv fašizma. Milioni ljudi izgubili su živote, gradovi su bili razoreni, a čitave generacije obilježene ratnim stradanjima, progonom i zločinima koji su ostavili duboke rane širom Evrope i svijeta.
Poruka “Smrt fašizmu, sloboda narodu” ostala je trajni simbol otpora, hrabrosti i borbe za slobodu. Na prostoru bivše Jugoslavije ona je bila mnogo više od parole, predstavljala je zavjet onih koji su ustali protiv okupacije, nasilja i ideologije koja je negirala osnovna ljudska prava, dostojanstvo i pravo na život. Upravo zbog toga Dan pobjede nad fašizmom i danas ima posebno mjesto u kolektivnom pamćenju naroda koji su kroz antifašističku borbu dali veliki doprinos slomu nacizma.
Obilježavanje ovog datuma svake godine vraća fokus na vrijednosti slobode, jednakosti i solidarnosti, ali i na odgovornost društva da ne zaboravi lekcije prošlosti. U vremenu kada su i dalje prisutni govor mržnje, historijski revizionizam i pokušaji relativizacije zločina, Dan pobjede nad fašizmom ostaje snažna opomena koliko su mir, demokratske vrijednosti i ljudska prava krhki ako se ne brane svakodnevno.
U brojnim gradovima ovaj datum obilježava se polaganjem cvijeća na spomen-obilježja, odavanjem počasti žrtvama rata i podsjećanjem na ulogu antifašističkog pokreta u oslobađanju Evrope. To je ujedno i prilika da se oda priznanje svim borcima koji su stali nasuprot fašizmu, ali i da se mlađim generacijama prenese značaj historijske istine i kultura sjećanja.