Na sesiji Kruga 99 održanoj u nedjelju u Sarajevu, posvećenoj temi „Strukturalne slabosti dejtonskog sistema i njihova cijena: Demografski i ekonomski uvid“, uvodničar prof. dr. Admir Čavalić, profesor Ekonomskog fakulteta u Tuzli i zastupnik u Predstavničkom domu Parlamenta FBiH, iznio je niz podataka koji ukazuju na ozbiljnu demografsku i ekonomsku krizu u Bosni i Hercegovini.
Čavalić je istakao da je BiH od 1991. do 2023. godine izgubila više od milion stanovnika, što predstavlja pad od preko 25 posto u odnosu na prijeratnu populaciju. Ova depopulacija rezultat je niza uzroka: rata i etničkog čišćenja tokom 1990-ih, negativnog prirodnog priraštaja, masovne migracije – naročito mladih i radno sposobnih – te dugotrajnih socioekonomskih problema.
Naglasio je da je prosječna starost stanovništva u BiH oko 43 godine, uz tendenciju rasta, a da osobe starije od 65 godina čine više od 20 posto populacije. U entitetu FBiH udio penzionera prelazi 21 posto, dok je u RS-u preko 25 posto. Istovremeno, BiH ima oko 740.000 penzionera i tek nešto više od 850.000 zaposlenih, a omjer se i dalje pogoršava. Takva struktura, upozorio je, ugrožava sistem međugeneracijske solidarnosti i prijeti dugoročnoj destabilizaciji ekonomije.
Za razliku od pojedinih zemalja u tranziciji koje su privukle investicije i razvile tržišne mehanizme, Bosna i Hercegovina, prema njegovim riječima, nema potrebnu tržišnu dinamiku. To se ogleda kroz izostanak stranih i domaćih ulaganja, što dodatno usložnjava ekonomski oporavak.
Čavalić smatra da postojeće dejtonsko uređenje nije prilagođeno savremenoj tržišnoj ekonomiji, već proizvodi složen i skup sistem vlasti, koji otežava koordinaciju, odvraća investitore i sprječava provođenje ključnih reformi.
Kao prioritete istakao je fiskalnu harmonizaciju, racionalizaciju javne uprave, jačanje jedinstvenog ekonomskog prostora i tržišta rada, digitalizaciju, te rješavanje pitanja državne imovine – sve uz veću koordinaciju na nivou države.