Samostalni poduzetnici u Federaciji Bosne i Hercegovine – uključujući obrtnike, paušalce, freelancere i nositelje slobodnih zanimanja – u 2026. godinu ušli su s osjetno većim troškovima doprinosa. Iako se sistem formalno vodi kao fiskalno rasterećen nakon smanjenja zbirne stope doprinosa u 2025. godini, rast prosječne plaće doveo je do povećanja osnovica, a samim tim i mjesečnih izdvajanja.
Prema Zakonu o doprinosima, federalni ministar finansija obavezan je do 31. decembra tekuće godine objaviti osnovice za obračun doprinosa za narednu godinu. One se utvrđuju na osnovu prosječne plaće u Federaciji BiH u periodu od januara do septembra, pomnožene s propisanim koeficijentima u zavisnosti od vrste samostalne djelatnosti.
Uticaj prosječne plate
Prosječna plaća u FBiH u periodu januar–septembar iznosila je 2.464 KM, što je za 347 KM ili 16,39 posto više u odnosu na prethodnu godinu. Očekivano, nove osnovice za 2026. godinu su više nego ranije.
Za samostalna zanimanja koja dohodak utvrđuju na osnovu poslovnih knjiga, mjesečna osnovica za slobodna zanimanja iznosi 2.710 KM. Za obrtničke i srodne djelatnosti osnovica je 1.602 KM, dok za poljoprivredu i šumarstvo, kao i za djelatnost trgovca pojedinca, iznosi 715 KM. Pravo na korištenje ovih osnovica imaju samo oni koji su upisani u odgovarajuće registre, a posebno su precizirani uslovi za trgovce pojedince koji djelatnost obavljaju na tržnicama ili izvan trgovačkih radnji uz odobrenje nadležnih organa.
Mjesečna osnovica
Rasle su i osnovice za one koji porez plaćaju paušalno. Tako mjesečna osnovica za obrtničke i srodne djelatnosti iznosi 1.355 KM, za niskoakumulativne tradicionalne zanate 616 KM, koliko iznosi i za poljoprivredu, šumarstvo i taksi-prijevoz. Za trgovce pojedince osnovica ostaje 715 KM.
Ove promjene direktno su se odrazile na visinu mjesečnih doprinosa. Tako samostalna slobodna zanimanja u 2026. godini mjesečno izdvajaju 975,60 KM, što je 137,52 KM više nego prošle godine. Na godišnjem nivou to predstavlja povećanje od 1.650,24 KM.
Koliko se sada plaća?
Obrtnici i srodne djelatnosti sada plaćaju 576,72 KM mjesečno, odnosno 81,36 KM više nego lani, što godišnje znači dodatnih 976,32 KM. Trgovci, poput onih na tržnicama, za doprinose mjesečno izdvajaju 257,40 KM, što je 36,36 KM više, odnosno 436,32 KM više na godišnjem nivou.
Paušalci koji se bave obrtničkim i srodnim djelatnostima ili slobodnim zanimanjima mjesečno plaćaju 487,80 KM doprinosa, što je povećanje od 68,76 KM. Na godišnjem nivou to je dodatnih 825,12 KM. Najniži iznos plaćaju porezni obveznici u niskoakumulativnim djelatnostima, poput esnafskih zanata, poljoprivrede, šumarstva i taksi-prijevoza – 221,76 KM mjesečno, što je 31,32 KM više nego prošle godine, odnosno 375,84 KM više godišnje.
Iako se doprinosi obračunavaju po nižoj zbirnoj stopi nego ranije, rast prosječne plaće doveo je do realnog povećanja obaveza, zbog čega brojni samostalni poduzetnici 2026. godinu dočekuju s većim finansijskim opterećenjem.